Artykuł 15 ustawy z 27 listopada 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 913) stanowi, że czas pracy osoby zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie może przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo. Osoby takiej nie wolno również zatrudniać w porze nocnej i w godzinach nadliczbowych.

Możliwe jest jednak odstępstwo od powyższej zasady, na mocy art. 16 ww. ustawy. Jest to możliwe w sytuacji, gdy na wniosek osoby zatrudnionej lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub w razie jego braku lekarz sprawujący opiekę nad tą osobą wyrazi zgodę na odstępstwo od stosowania skróconej normy czasu pracy. Po uzyskaniu takiej zgody od lekarza pracownik z niepełnosprawnością może pracować na podstawie standardowej normy czasu pracy.

Polska Organizacja Pracodawców Osób Niepełnosprawnych, mając na uwadze pytania od przedsiębiorców i ich wątpliwości wystąpiła do Państwowej Inspekcji Pracy z prośbą o odpowiedź na pytanie, czy możliwe jest uzyskanie zgody lekarza medycyny pracy na odstąpienie od stosowania art. 15 ww. ustawy już w chwili stawienia się przez osobę z niepełnosprawnością na badania wstępne? Artykuł 16 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej dotyczy “osoby zatrudnionej”, a zgodnie z art. 26 Kodeksu pracy stosunek pracy nawiązuje się w dniu określonym w umowie jako dzień rozpoczęcia pracy.

Państwowa Inspekcja Pracy w swojej odpowiedzi wskazała, że wniosek wskazany w art. 16 ustawy o rehabilitacji może być skutecznie złożony pracodawcy z chwilą nawiązania stosunku pracy. Tak więc o ile badania wstępne mogą być przeprowadzone przed dniem rozpoczęcia pracy lub w tym dniu, i dopuszczalne jest uzyskanie zgody lekarza medycyny pracy na odstąpienie od stosowania krótszej normy czasu pracy już w ich trakcie, to pracownik z niepełnosprawnością może skutecznie złożyć wniosek w tej sprawie nie wcześniej niż w dniu nawiązania stosunku pracy.