W dniu 12 stycznia 2026 r. w dzienniku Ustaw zostały opublikowane dwie ustawy. Pierwsza z nich to Ustawa z 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r., poz. 26). Ustawa przewiduje trzy terminy wejścia w życie nowych regulacji.

W pierwszym terminie wchodzi w życie kontrola zwolnień lekarskich – 14 dni od ogłoszenia ustawy, czyli od 27 stycznia 2026 roku w życie wchodzą przepisy dotyczące kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy oraz wystawiania zaświadczeń lekarskich, a także przepisy regulujące działania, które może podjąć ZUS w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wystawianiu zaświadczeń lekarskich.

W terminie 3 miesięcy od opublikowania ustawy, czyli od 13 kwietnia 2026 roku zaczną obowiązywać przepisy dotyczące  kwestii związanych z podejmowaniem przez świadczeniobiorców określonych czynności w czasie przebywania na zwolnieniu lekarskim. Oznacza to, że od tego dnia podjęcie aktywności niezgodnej z celem zwolnienia może spowodować utratę prawa do zasiłku chorobowego.

Od13 kwietnia 2026 roku płatnik składek uprawniony do wypłaty zasiłków i ZUS będą mogli kontrolować zaświadczenia lekarskie o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby, zaświadczenia lekarskie o czasowej niezdolności do pracy z tytułu opieki nad chorym członkiem rodziny. Kontrolą mogą być obejmowane również osoby po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego.

Od 1 stycznia 2027 roku na żądanie ubezpieczonego, który np. jest zatrudniony u jednego pracodawcy na umowie o pracę, a u drugiego na umowie zlecenie lekarz będzie mógł wystawić zwolnienie od pracy tylko dla jednego pracodawcy. Ubezpieczony w czasie, gdy będzie niezdolny do wykonywania pracy u jednego pracodawcy, u drugiego – ze względu na charakter pracy – będzie mógł tę pracę świadczyć.

Druga opublikowana ustawa to Ustawa z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz.U. z 2026 r., poz. 25), która wprowadza między innymi możliwość wyboru postaci papierowej lub elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy, np.:

• przekazania informacji o monitoringu,
• przekazania informacji o warunkach przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę,
• zamiaru wypowiedzenia umowy o pracę z zakładową organizacją związkową,
• wniosku o udzielenie czasu wolnego za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych,
• wniosku o udzielenie urlopu bezpłatnego.

Ustawa reguluje też kwestie wypłat ekwiwalentu za urlop. Na mocy nowych przepisów pracodawca będzie dokonywał wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w terminie wypłaty wynagrodzenia, na zasadach określonych w art. 85 Kodeksu pracy. Gdy termin wypłaty wynagrodzenia przypada przed dniem rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy, wypłata ekwiwalentu pieniężnego nastąpi w terminie 10 dni od tego dnia.