Nowe przepisy – kontrola zwolnień lekarskich i wypłata ekwiwalentu za urlop
W dniu 12 stycznia 2026 r. w dzienniku Ustaw została opublikowana Ustawa z 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r., poz. 26). Nowe przepisy dotyczą miedzy innymi określenia zasad weryfikacji, czy zwolnienie chorobowe jest wykorzystywane zgodnie z celem czy możliwości świadczenia pracy u jednego pracodawcy w czasie korzystania ze zwolnienia lekarskiego u innego. Ustawa wprowadza też nowe definicje pracy zarobkowej i aktywności sprzecznej z celem L4.
Zgodnie z ustawą nowe regulacje wchodzą w życie w trzech różnych terminach. I tak w terminie 14 dni od ogłoszenia ustawy, czyli od 27 stycznia 2026 roku w życie wchodzą przepisy dotyczące kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do pracy oraz wystawiania zaświadczeń lekarskich, a także przepisy regulujące działania, które może podjąć ZUS w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wystawianiu zaświadczeń lekarskich.
Od 13 kwietnia 2026 roku, czyli w terminie 3 miesięcy od opublikowania Ustawy w Dzienniku Ustaw zaczynają obowiązywać przepisy dotyczące kwestii związanych z podejmowaniem przez świadczeniobiorców określonych czynności w czasie przebywania na zwolnieniu lekarskim. Od tego dnia podjęcie aktywności niezgodnej z celem zwolnienia może wiązać się z utratą prawa do zasiłku chorobowego.
Również od 13 kwietnia 2026 roku płatnik składek uprawniony do wypłaty zasiłków i ZUS będą mogli kontrolować zarówno zaświadczenia lekarskie o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby, jak i zaświadczenia lekarskie o czasowej niezdolności do pracy z tytułu opieki nad chorym członkiem rodziny. Kontrolą mogą być obejmowane również osoby po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego.
Od 1 stycznia 2027 roku na żądanie ubezpieczonego, który np. jest zatrudniony u jednego pracodawcy na umowie o pracę, a u drugiego na umowie zlecenie lekarz będzie mógł wystawić zwolnienie od pracy tylko dla jednego pracodawcy. Ubezpieczony w czasie, gdy będzie niezdolny do wykonywania pracy u jednego pracodawcy, u drugiego – ze względu na charakter pracy – będzie mógł tę pracę świadczyć.
Również 12 stycznia br. w Dzienniku Ustaw opublikowana została Ustawa z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz.U. z 2026 r., poz. 25), która wprowadza między innymi możliwość wyboru postaci papierowej lub elektronicznej przy wybranych czynnościach z zakresu prawa pracy. Dotyczy to między innymi:
- przekazania informacji o monitoringu,
- przekazania informacji o warunkach przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę,
- zamiaru wypowiedzenia umowy o pracę z zakładową organizacją związkową,
- wniosku o udzielenie czasu wolnego za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych,
- wniosku o udzielenie urlopu bezpłatnego.
Ustawa zawiera też regulacje dotyczące wypłat ekwiwalentu za urlop. Na mocy nowych przepisów pracodawca będzie dokonywał wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w terminie wypłaty wynagrodzenia, na zasadach określonych w art. 85 Kodeksu pracy. Gdy termin wypłaty wynagrodzenia przypada przed dniem rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy, wypłata ekwiwalentu pieniężnego nastąpi w terminie 10 dni od tego dnia.
Przepisy ustawy wchodzą w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia, czyli 27 stycznia 2026 roku.
Powiązane Aktualności
Kontrola zwolnień lekarskich – nowe zasady
Od dnia 13 kwietnia 2026 roku zmieniły się przepisy i w związku z tym kontrola zwolnień lekarskich podlega nowym zasadom [...]
Narzędzie do weryfikacji zaświadczeń dla celów doliczenia okresów do stażu pracy
Zgodnie ze zmianami wprowadzonymi do przepisów ustawą z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz [...]
Ustawa o PIP z podpisem Prezydenta
Ustawa o PIP z podpisem Prezydenta: Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy została podpisana przez Prezydenta w dniu 2 kwietnia 2026 [...]
