W dniu 14 listopada br. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej opublikowało kolejną, trzecią już wersję projektu zmiany w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (nr UD283).

W nowym projekcie znalazło się kilka istotnych zmian w stosunku do jego wcześniejszych wersji. I tak Okręgowy Inspektor Pracy będzie mógł stwierdzić istnienie stosunku pracy w drodze decyzji za okres nie dłuższy niż trzy lata, licząc wstecz od dnia wszczęcia postępowania (art. 33 a ust. 3 projektu ustawy). Do tej pory okres, za jaki mogła być wydana decyzja nie był ograniczony czasowo.

Inną zmianą jest wprowadzenie odpowiedzialności odszkodowawczej za błędne decyzje inspektorów pracy. Roszczenie odszkodowawcze przysługuje w sytuacji, gdy odwołujący się poniósł szkodę w związku z wydaniem błędnej decyzji o stwierdzeniu istnienia stosunku pracy. Podmiotowi kontrolowanemu lub osobie, której praw i obowiązków dotyczy decyzja przysługiwać ma odwołanie do Głównego Inspektora Pracy. W postępowaniu odwoławczym Główny Inspektor będzie mógł  uchylić rygor natychmiastowej wykonalności decyzji jeżeli jej wykonanie mogłoby spowodować istotne i nieodwracalne skutki dla pracodawcy lub osoby, której praw i obowiązków dotyczy. GIP następnie będzie mógł określić warunki tymczasowego wykonania decyzji i zabezpieczyć interes pracownika na czas trwania postępowania odwoławczego.

Ministerstwo zdecydowało też o umożliwieniu okręgowemu inspektorowi pracy wystąpienia do sądu o ustalenie istnienia stosunku pracy. Tak wiec zgodnie z projektowanymi przepisami inspektor będzie miał dwie ścieżki postępowania: po przeprowadzeniu kontroli i stwierdzeniu, że praca jest wykonywana w warunkach określonych w art. 22 par. 1 Kodeksu pracy będzie mógł wydać decyzję albo skierować do sądu pracy powództwo o ustalenie istnienia stosunku pracy.

W nowym projekcie pojawił się nowy art. 34 ust. 2i, zgodnie z którym w przypadku uchylenia decyzji przez Głównego Inspektora Pracy albo prawomocnego uchylenia decyzji Głównego Inspektora Pracy, stwierdzony w decyzji stosunek pracy będzie trwał od dnia doręczenia pracodawcy decyzji okręgowego inspektora pracy do dnia jej uchylenia przez Głównego Inspektora Pracy albo do dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu albo do rozwiązania stosunku pracy, jeśli rozwiązanie to nastąpiło przed wydaniem prawomocnego orzeczenia.

Zgodnie z nowo dodanym art. 34 ust. 2f decyzja inspektora o przekształceniu umowy od dnia jej doręczenia pracodawcy będzie wywoływała skutki prawne, jakie wiążą się ze stwierdzeniem istnienia stosunku pracy, na gruncie:

• przepisów prawa podatkowego,
• ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego,
• obowiązkowych wpłat na fundusze, o których mowa w odrębnych przepisach.